skip to Main Content

Advocaat Nele Meersman

Correct scheiden met een pensioenplan, groepsverzekering of levensverzekering?

Jullie zijn getrouwd onder het wettelijk stelsel en gaan uit nu elkaar.  Eén van jullie of beiden heeft een pensioensparen of een levensverzekering/groepsverzekering.  Wat behoort aan wie? Hoe wordt dat geregeld sinds de wet van 22 juli 2018?

Eerst zetten we de verschillen tussen de individuele en groepsverzekeringen op een rijtje. Vervolgens lichten we in die opdeling de wettelijke regels van verdeling toe.

 

Pensioensparen, individuele levensverzekeringen en groepsverzekeringen? 

Er bestaan heel wat soorten individuele levensverzekeringen. Pensioensparen is daar één van. In het meest klassieke geval is een levensverzekering bedoeld om je erfgenamen te beschermen tegen de financiële gevolgen van je overlijden. Denk bijvoorbeeld aan een schuldsaldoverzekering.

Maar de mogelijkheden die levensverzekeringen bieden, gaan veel verder dan een bescherming bij overlijden. Via een levensverzekering kun je aan vermogensplanning te doen, of kan je sparen voor later:  voor je kinderen of kleinkinderen, voor je pensioen via pensioensparen of langetermijnsparen. De levensverzekering ‘pensioensparen’  hoort tot de derde pensioenpijler en is dus één van de mogelijke individuele levensverzekeringen. 

Dus een individuele levensverzekering… ? Je sluit zelf een contract bij een verzekeraar of bank voor  een pensioenspaarverzekering. Je betaalt de premies zelf en geniet ook fiscaal voordeel.

Bij een groepsverzekering wordt er ook in een aanvullend pensioen voor jou voorzien, maar wordt de premie door je werkgever betaald, eventueel aangevuld met een bijdrage van jezelf.

Een groepsverzekering behoort tot de tweede pensioenpijler. De verzekeringnemer van een groepsverzekering is je werkgever. Die sluit voor (een categorie van) zijn werknemers een collectieve verzekering. Die polis voorziet meestal in de opbouw van een aanvullend pensioen, maar kan ook een overlijdens- of invaliditeitsdekking bevatten al dan niet in combinatie met pensioen. De premies worden betaald door de werkgever, al kan het ook zijn dat je als werknemer zelf een stuk van de premie moet dragen. De bijdragen die je als werknemer zelf betaalt, leveren je fiscaal voordeel op.

De wettelijke regels van verdeling

Als jullie nog niet aan pensioenleeftijd zijn bij de echtscheiding zal je pensioenverzekering nog niet uitbetaald zijn. Dan zegt de wet dat de waarde van het individueel levensverzekeringscontract een eigen goed is van degene die de verzekering heeft aangegaan. De vorderbare netto afkoopwaarde van de verzekering is eigen “mits vergoeding indien daartoe aanleiding bestaat”,  volgens art. 1400, 1e lid van het Burgerlijk Wetboek.

De vorderbare netto afkoopwaarde (vna) is het bedrag dat de verzekeringnemer effectief zou ontvangen wanneer hij de levensverzekering zou afkopen. Als de maandelijkse premies met gemeenschapsgeld (bvb. je maandelijks loon in het wettelijk stelsel)  zijn betaald  zal er aanleiding zijn tot vergoeding door het eigen vermogen van de echtgenoot die de verzekering afsloot aan het gemeenschappelijk vermogen.  De vergoeding is minstens het bedrag van de tijdens het huwelijk betaalde premies. Als de vorderbare netto afkoopwaarde (vna) meer bedraagt dan de betaalde premies dan is de vergoeding het bedrag van de vna. Als er slechts een deel van de premies met gemeenschapsgeld zijn betaald (bvb. omdat de verzekering al voor het huwelijk bestond) dan zal de vergoeding een proportioneel deel van de vna zijn. 

Is het pensioenspaarplan al uitbetaald tijdens het huwelijk? Dan is volgens artikel 1405, §1, 8 van het Burgerlijk Wetboek het uitbetaalde kapitaal gemeenschappelijk. 

Het vermogensrechtelijk statuut van de groepsverzekering is door de wet van 22 juli 2018 niet gewijzigd. Een groepsverzekering gesloten door de werkgever ter financiering van een aanvullend pensioen dat wordt betaald bij het bereiken van een bepaalde leeftijd door de aangeslotene, beoogt in een aanvullend inkomen te voorzien. Zelfs al worden de bijdragen gedeeltelijk betaald door de werkgever en niet op het loon ingehouden, zijn ze een voordeel dat de werknemer uit hoofde van zijn arbeidsovereenkomst verkrijgt en maken zij deel uit van zijn inkomen uit arbeid. In de mate dat zij opgebouwd zijn met bijdragen betaald tijdens het huwelijk, zijn de prestaties van een dergelijke verzekering aanwinsten die gemeenschappelijk zijn. 

 

Hoe je deze vermogensbestanddelen in je te verdelen gemeenschappelijk vermogen opneemt, leggen we je stap voor stap uit. Zodat jullie deze verzekeringen correct tussen jullie kunnen verdelen. Raak je er zelf niet helemaal aan uit? Of helemaal niet aan uit? 

Neem contact op. We bekijken het samen met jullie. 

 

Contact